EXPIRION B.V. 

Experts in Solar
Van de Woestijneheem 37

2182 WL Hillegom
T: 0252-516420
E: info@expirion.nl

​KvK-nummer: 72002492

​​

© EXPIRION B.V. 2013-2019 

Officieel gecertificeerd  en gelicentieerd als advance installer van SMA en voor installation and commissioning van opslagsystemen van TESVOLT

0252-516420

Bereikbaar tot 21:00

Door Herman van den Bosch


Geen mens weet of het gaat lukken om de uitstoot van broeikastgassen (CO2 e.a.) voor 2050 tot nul te hebben gereduceerd. Daarom is het antwoord op de vraag of we er alles aan doen om dat doel (liefst eerder) te bereiken belangrijker. Ik vrees dat dit antwoord ontkennend is.

Hoeveel zonne-energie is nodig?

Ik herhaal wat rekenwerk uit een eerdere blog. Ik kwam toen uit op een totale energiebehoefte (huishoudens, bedrijven en instellingen) van 115 miljard kilowattuur aan zonne-energie in 2050, of eerder. Samen met het dubbele aan windenergie hebben we dan voldoende groene elektriciteit, ook voor warmtepompen, auto’s verwarming en warm kraanwater. De behoefte aan zonne- en windenergie kan overigens beduidend lager uitkomen als het lukt om op grote schaal gebruik te maken van geothermische energie en van ingevoerde elektriciteit of waterstof.

Hoeveel zonnepanelen zijn dat?

Om 115 miljard kilowattuur aan zonne-energie op te wekken zijn 452 miljoen zonnepanelen nodig (300 wattpiek). Deloitte heeft onlangs berekend dat er in Nederland 892 km2 bruikbaar dakoppervlak is. Daarop passen in totaal 270 miljoen panelen. Behalve deze daken moet dan nog 400 km2 grond met zonnepanelen worden bedekt.

Als we in plaats van zonnepanelen gebruik maken van zonnecollectoren voor de productie van warm water (douchen verwarming, kraan), dan daalt het aantal eveneens aanzienlijk omdat zonnecollectoren een hoger energetisch rendement hebben. Ik kom hierop terug.

Laten we niettemin uitgaan van het voernoemde aantal. Om dit te halen moeten er vanaf 2019 elk jaar ruim 11 miljoen panelen bijkomen. Bedenk daarbij dat er in de achter ons liggende jaren totaal 12 miljoen panelen zijn gelegd. Een forse versnelling van de groei van het aantal zonnepanelen is dus noodzakelijk, ook al zouden er om de voornoemde redenen substantieel minder nodig zijn.

Een wereldmarkt voor zonne-energie

Wereldwijd stijgt de productie van zonne-energie snel. Tegelijkertijd daalt de prijs voor zonnestroom razendsnel. In het Midden-Oosten ligt deze op dit moment ongeveer op 2 eurocent/kilowattuur. In Duitsland en Denemarken op pakweg het dubbele. Een prijsverschil zal blijven omdat de lichtintensiteit in woestijngebieden nabij de evenaar tweemaal zo groot is dan bij ons. Er is bovendien plaats is voor gigantische zonneparken.

Overal ter wereld nadert de prijs van zonne-energie die van fossiele energie. Hierbij moet worden opgemerkt dat de stroom die we van onze daken halen nog steeds aanzienlijk duurder is. Maar hier kan de oprichting van energie-coöperaties enig soelaas bieden.

Zonnecollectoren in plaats van zonnepanelen

Behalve door middel van panelen kan ook op andere manieren zonne-energie worden geproduceerd. Zo worden zonnecollectoren gebruikt voor warm water. Hun efficiëntie kan oplopen tot 80%, waar die van een zonnepaneel ongeveer 20% is. Almere heeft 520 zonnecollectoren geplaatst op een zogenaamde ‘zon-eiland’. Per jaar leveren deze 2,7 miljoen kilowatt. Aanzienlijk meer dan als er op hetzelfde oppervlak zonnepanelen waren geplaatst.

Ook zouden alle te renoveren daken moeten worden voorzien van zonnepanelen die in de goed-isolerende dakbedekking zijn geïntegreerd.

De rol van landelijke en gemeentelijke overheid

Gemeenten zijn aan zet, maar voorkomen moet worden dat er veel dubbel werk gebeurt. De landelijke overheid zou met een interdepartementale taakgroep voor gemeenten verschillende typen model-projecten kunnen uitwerken, variërend van conventionele wind- en zonneparken tot grootschalige zon-eilanden met seizoensopslag en projecten gericht op het gebruik van thermische energie uit de bodem.

Gemeenten op hun beurt moeten er alles aan doen om burgers te informeren en deze bij de energietransformatie te betrekken. Ook hier speelt bemiddeling bij bijvoorbeeld het opzetten van energiecoöperaties een belangrijke rol.

In mijn volgende post laat ik zien dat er nog veel meer nodig is om een stabiele energievoorziening te garanderen dan de plaatsing van veel zonnepanelen en -collectoren.


Meer lezen van Herman van den Bosch? Bezoek dan zijn website. Hier verschijnen maandelijks nieuwe blogs van Van den Bosch over o.a. duurzaamheid en innovatie. 

Zon-eiland Almere Foto: Nuon

In Vojens, een gemeente van bijna 8000 inwoners in Denemarken staan op een oppervlak van 70.000 m2 ongeveer 5500 zonnecollectoren. Met een vermogen van 50 megawatt produceren ze jaarlijks 28 miljoen kilowattuur. Het bijzondere is dat het verwarmde water wordt bewaard in een ondergronds opslagvat van 200.000 m3, waardoor het hele jaar 50% van de warmwaterbehoefte wordt voldaan. Inmiddels beschikt ook de Deense plaats Silkeborg over een installatie met een vergelijkbare werking maar een dubbele omvang.

Er zijn ook hybride vormen: photovoltaic thermal-panelen produceren tegelijkertijd warm tapwater en hernieuwbare zonnestroom. 

Versnelling nodig

Het aantal projecten om met zonnepanelen en zonnecollectoren energie te winnen moet aanzienlijk worden opgeschaald. Tevens moeten er per huishouden en per wijk korte-termijn opslagmogelijkheden worden gecreëerd met accu’s. Voor investeringen in grondgebonden projecten in de nabijheid van woonwijken en industrie kunnen zonnecollectoren worden overwogen, gecombineerd met seizoensopslag gebaseerd in water, zout of olie.

De 'schooldakrevolutie'

Een veelbelovende ontwikkeling is het initiatief om op de kortst mogelijke termijn alle beschikbare en geschikte daken op scholen te bedekken met zonnepanelen. Bekijk daarvoor het onderstaande filmpje:

Een leeg dak, dus een gemiste kans... Foto: Rijksdienst voor het cultureel erfgoed (Creative Commons)

groei productie zonne-energie gaat te langzaam