Internationale erkenning
Het duurzaam ondernemerschap van de gebroeders Ter Laak is niet onopgemerkt gebleven. Tijdens de gala-avond van Internationale Pflanzenmesse in Essen op 23 januari 2018 is het bedrijf verkozen tot International Grower of the Year 2018 én kon het de duurzaamheidsprijs in ontvangst nemen. De International Grower of the Year Award is een wereldwijde onderscheiding voor sierteeltkwekers die uitblinken op het gebied van marktontwikkeling, duurzaamheid, economie, human resource en/of innovatie. Met andere woorden, Ter Laak is mede dankzij duurzaam ondernemerschap de beste sierteeltkwekerij ter wereld.

duurzaam ondernemen voor een beter product en milieu 

Door Herman van den Bosch


In de wereld van de kastuinbouw wordt al jaren gezocht naar middelen om het enorme dakoppervlak van kassen te gebruiken voor de productie van energie. Hiervoor zouden zonnepanelen ideaal zijn, maar de combinatie van volledige transparantie – nodig voor de plantenteelt – en het gebruik van hetzelfde licht voor de winning van elektriciteit is vooralsnog onverenigbaar. In een eerdere blogpost schreef ik dat een doorbraak op afzienbare termijn mogelijk is.

Maar er zijn ook andere wegen die bewandeld kunnen worden. Een daarvan hebben de broers Richard en Eduard ter Laak in de praktijk gebracht in hun orchideeënkwekerij te Wateringen.  Hier worden per jaar 6 miljoen planten gekweekt voor tuincentra, bloemisten en retailers in heel Europa. Dit jaar worden er dat 8 miljoen. 

Meer lezen van Herman van den Bosch? Bezoek dan zijn website. Hier verschijnen maandelijks nieuwe blogs van Van den Bosch over o.a. duurzaamheid en innovatie. 

Voor dit doel hebben beide broers samen met Bode Project- en Ingenieursbureau, Technokas en de Universiteit van Wageningen een nieuw type kas ontwikkeld, de daglichtkas, waarin behalve planten ook warmte of elektriciteit geoogst wordt.

Hoe werkt de daglichtkas?
De kas is voor een betere isolatie uitgerust met dubbel glas. Op het noorddek is het glas 100% diffuus wat resulteert in een optimale lichtverdeling. Tussen de glazen platen van het zuiddek zijn fresnel-lenzen geplaatst. Dit zijn lenzen die het directe zonlicht concentreren in dunne 

EXPIRION B.V. 

Experts in Solar
Van de Woestijneheem 37

2182 WL Hillegom
T: 0252-516420
E: info@expirion.nl

​KvK-nummer: 72002492

Officieel gecertificeerd  en gelicentieerd als advanced installer van SMA en voor installation and commissioning van opslagsystemen van TESVOLT

0252-516420

Bereikbaar tot 21:00

brandlijnen. Op deze brandlijnen hangen zwartgeverfde buizen waardoor water stroomt, dat opwarmt tot 45 graden Celsius. Via een vernuftig mechanisme bewegen de buizen automatisch mee met de baan van de zon en die van de lichtbundel, zodat ze maximaal renderen. Het warme water wordt opgeslagen met bestaande technieken (warmtepomp, buffer) en naar behoefte gebruikt voor de verwarming van de kassen. Winnen van elektriciteit kan ook, maar productie van warmte is aantrekkelijker door de lagere investering.

Dit systeem bespaart 22 m3 aardgasequivalenten per m2 kasoppervlak. Dit komt overeen met jaarlijks verbruik van 7.500 megawattuur. Door deze en andere maatregelen hoort een energiebesparing per plant van 70% tot de mogelijkheden. 

Duurzaam ondernemen
Beide broers stralen toewijding voor het vak uit. De kwaliteit van het product staat centraal. Ze zijn trots op wat ze hebben bereikt op het gebied van energiebesparing, maar nog trotser dat ze betere en sterke planten telen: De teelt is echter heilig en we kunnen ons geen bacterie- of schimmelziekten veroorloven. Als ik de indruk krijg dat het gewas in het gedrang komt, dan doe ik een stap terug.

Het streven naar energiebesparing én naar de best mogelijke kwaliteit zijn beide onderdeel van de visie op duurzaam ondernemen van beide broers: Duurzaamheid zit verweven in ons DNA. Wij willen een positieve bijdrage leveren aan een duurzame wereld en onze milieu-impact minimaliseren. Dit zie je terug in alles wat wij doen. We investeren in duurzame oplossingen die helpen om ons energieverbruik te verlagen, CO2-uitstoot te verminderen en waterverspilling tegen te gaan. Verder worden er recyclebare verpakkingen gebruikt. Niet alles is echter terug te rekenen, nuanceert Richard, maar dan nog kun je bewuste keuzes maken. Imago en acceptatie door de omgeving kunnen eveneens argumenten zijn, bijvoorbeeld door lichtuitstoot te voorkomen en geluid te isoleren. Het is de kracht van het samenhangend geheel dat ons steeds verder brengt in duurzaam ondernemerschap. Dit realiseren we in samenwerking met het bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en onderwijs. We geloven namelijk in samenwerking en investeren in duurzame relaties.

Steeds komt echter het belang van een hoogwaardig product terug. Om deze reden is de daglichtkas uitvoerig beproefd. Het eerste prototype van de (500 m2) is getest op het terrein van de universiteit van Wageningen. Het daarvan afgeleide demotype (4.000 m2) is in 2014 opgeleverd in Wateringen en opnieuw uitgebreid getest in samenwerking met de universiteit. In 2018 is de tweede daglichtkas van vijf hectare gerealiseerd. 

Op het onderstaande filmpje komen beide ondernemers zelf aan het woord en gaan ze dieper op hun ervaringen met de daglichtkas.

Andere maatregelen om energie te besparen zijn warmte-koudeopslag: Verwarming en koeling worden verzorgd door een samenhangend systeem met vijf warmte-koude bronnen, drie warmtepompen en twee gasmotoren van in totaal 3,5 megawatt die zorgen voor warmtekrachtkoppeling. Op het bedrijfsterrein zijn ruim 5000 zonnepanelen geplaatst.  Verder zijn er een koudeopslagtank van 2.500 m3 en een warmteopslagtank van 3.000 m3.

Met een ondergrondse waterberging wordt sinds 2017 overtollig regenwater opgeslagen. Dit wordt gebruikt voor bevochtigen van de planten en koelen van de kas, maar gaat ook verzilting van de bodem tegen.


 

​​

© EXPIRION B.V. 2013-2018